Uiteindelijk kan iedereen een burn-out krijgen, ook mannen. Maar perfectionisme is een echte ‘vrouwenkwaal’. Waardoor leidt perfectionisme nou tot een burn-out? Om dat te begrijpen moeten we kijken naar wat er in je lijf gebeurt. Steeds alles goed, beter, best willen doen leidt tot stress. En die langdurige stress is the root of all evil.

Burn-out

Stress wordt vaak gezien als iets wat tussen de oren zit. Maar hoewel (negatieve) gedachten zeker bijdragen aan stress, manifesteert stress zich vooral in je lichaam. Stress betekent spanning. Het brengt het lichaam in een staat van paraatheid, klaar voor actie. Je hartslag neemt toe, je ademhaling wordt sneller en je spieren spannen zich aan. Deze lichamelijke reacties worden in gang gezet door het hormoon adrenaline. Het wordt ook wel de fight or flight response (vecht- of vluchtreactie) genoemd. Bij wilde dieren zie je goed hoe dit werkt: de leeuwin kan door adrenaline een prooi vangen, de prooi kan door adrenaline ontsnappen. Bij wilde dieren zakt na de confrontatie het adrenalineniveau weer terug. In een natuurlijke omgeving hebben wilde dieren daardoor zelden last van een burn-out. Mensen daarentegen reageren met stress op alle ‘gevaren’ die we meemaken én op alle ‘gevaren’ die we ons in het hoofd halen: van ingrijpende gebeurtenissen tot dagelijkse irritaties, van deadlines en to-dolijsten tot de angst niet goed genoeg te zijn of niet aan verwachtingen te kunnen voldoen… Hoe meer je je druk maakt over deze zaken, hoe meer adrenaline in je bloed, hoe meer stress en hoe groter de kans op een burn-out.

Charlotte Labee

Charlotte Labee weet er alles van. Als voormalig Miss Universe met een drukke televisiecarrière en een eigen bedrijf, had ze jarenlang last van stress. Zes jaar geleden werd de spanning haar te veel en viel ze letterlijk op de grond neer. Ze belandde in het ziekenhuis, waar de artsen niks konden vinden. Zonder diagnose werd ze naar huis gestuurd. Ondanks haar nek-, rug- en schouderklachten, hoofdpijn, buikpijn, verminderde eetlust, slapeloze nachten, haaruitval en piekeren, ging ze dapper door.

Charlotte: “Kom op, doorgaan, het hoort er allemaal bij, hield ik mezelf voor. Vrouwen in mijn omgeving zeiden ook dat deze klachten normaal zijn als je een gezin hebt, een druk bedrijf, je je sociale contacten wilt onderhouden en wat leuke dingen wilt doen. Inmiddels weet ik dat deze klachten signalen zijn die zeggen: je doet iets niet goed, er moet wat veranderen! Het was een waarschuwing, die ik negeerde. Het gevolg was dat ik na drie jaar doorploeteren verlammingsverschijnselen kreeg in mijn arm, hand en vingers. Uit de MRI-scan bleek dat de hoofdzenuw in mijn arm beschadigd was door een langdurig en te hoog stressniveau. De neuroloog waarschuwde me dat als ik niet snel iets aan mijn levensstijl zou veranderen, ik binnen twee maanden definitief in een rolstoel belandde… Dat was het omkeerpunt. Ik heb alles onder de loep genomen. Waarom werkte ik eigenlijk zo hard en waarom wilde ik mezelf zo graag bewijzen? Ik ben ruim drie maanden intensief met mezelf aan de slag gegaan. Maar het duurde nog wel een halfjaar voor ik weer helemaal in balans was.”

Burn-out

Sorry zeggen

Een burn-out komt over als iets acuuts. Christine: “Ineens lukt het niet meer. Maar aan een burn-out gaat een lang proces vooraf. Terugkijkend zie je vaak dat er al veel eerder signalen waren. Dat je steeds vaker piekerde, veel in je hoofd zat, slechter of juist veel meer sliep, je aanhoudend opgejaagd voelde en het idee had dat de touwtjes langzaam uit je handen gleden, hoe hard je ook je best deed alles onder controle te houden.” En herstellen van een burn-out kost tijd. Gemiddeld drie tot zes maanden, maar elk proces is uniek.

Je bent er dus wel even zoet mee, en je gezin ook. Kun je met een burn-out nog wel voor je kinderen zorgen? Zowel Christine als Charlotte maakte het mee. Charlotte: “Mijn burn-out had veel invloed op mijn functioneren als moeder. Ik had geen liefde meer voor mezelf, kon niet meer dankbaar zijn, zat mezelf in de weg en nam mezelf een hoop kwalijk. Ik zorgde slecht voor mezelf en kon uiteindelijk ook niet meer goed zorgen voor de mensen om me heen. Zo sliep mijn zoontje Sky destijds slecht. Ik zocht bij hem naar een oplossing, maar de oplossing was ikzelf. Ik moest eerst in balans komen, toen pas kon hij dat ook.”

Zorg voor jezelf

Zorgen voor jezelf is de eerste stap naar verbetering die je kunt zetten als het niet goed met je gaat. Denk aan de instructies in het vliegtuig bij een ongeval: eerst plaats je het zuurstofmasker bij jezelf, dan zorg je voor je kinderen. Christine: “Tijd nemen voor jezelf is een must. Afhankelijk van de leeftijd van je kinderen kun je hier prima met ze over praten. Ik vertelde mijn kinderen al toen ze kleiner waren dat ik af en toe een moment voor mezelf nodig heb en dat ze dan zichzelf even moeten vermaken. Kinderen begrijpen vaak meer dan je denkt.

En ben je bijvoorbeeld een keer tegen je kind uitgevallen om iets kleins wat eigenlijk niet met hem of haar te maken had? Zeg dan gewoon sorry, vertel dat je even niet zo lekker in je vel zit en dat het voorval niks met hem of haar te maken had. Zo leert je kind dat fouten maken erbij hoort en dat sorry zeggen oke is. Je hoeft geen superwoman te zijn. Als je jezelf accepteert zoals je bent, ook als het even wat minder met je gaat, zul je zien dat je kinderen dat ook doen. Kinderen zijn daarin vaak een stuk flexibeler dan wij.”

Dit artikel komt uit een eerdere editie van Fabulous Mama.

 

Wil jij geen enkele editie missen? Abonneer je dan nu op Fabulous Mama magazine!

Wil je op de hoogte blijven van de leukste artikelen en toffe winacties? Volg Fabulous Mama magazine op InstagramFacebook en meld je aan voor onze tweewekelijkse nieuwsbrief.